Elindeki parayı en doğru şekilde harcadığına veya onu yatırıma çevirirken mantıksal davrandığına inananları yazının devamını okumaya davet ediyoruz.

Duke Üniversitesi Davranışsal Ekonomi Profesörü Dan Ariely’nin “The Upside of Irrationality(Akıl Dışının Mantığı) adlı kitabında bu konunun birçok ispatına rastlayabileceğiniz gibi, sermaye piyasalarında yatırım uzmanı ve yönetici olarak çalışmış ve bu alanda çeşitli çalışmalar yapmış Dr. Hakan Özerol’un “Davranışsal Finans” isimli kitabında da standart finansın rasyonel olduğu, insanların finansal karar alırken ise rasyonel olmadığı ifadesine rastlanır.

Ekonomi genel olarak “Other Things Are Equal(Diğer Şeyler Aynıyken) kavramı üzerinden tasarlanır ve teoriler de bunun üzerine kurulur. Ancak ekonomik faaliyetler psikolojik, sosyolojik ve diğer faktörlerin etkisi üzerinden yürütülür.

Hiç ihtiyacınız olmadığı halde sırf indirim etiketini gördüğünüz için aldığınız kaç kıyafetiniz oldu? Moral bozukluğunuzu dağıtmak için alışverişe çıkmaya kaç kez karar verdiniz? Taksitli fiyatı nakit fiyatından daha fazla olmasına rağmen aldığınız ürüne taksitlendirme mi yaptınız? Bilet aldığınız bir konsere; o gün çok hasta olmanıza rağmen, sırf öncesinde bilete para ödediğiniz için gitmeye mi karar verdiniz? İşte bunlar hep irrasyonalizm.

Bir başka örnek: Size yakın olan A mağazası ile yarım saat uzaklıkta olan B mağazası üzerinden olsun. Tutkuyla istenen bir saat normalde A mağazasında 100 TL iken, B mağazasında aynı saat 70 TL olduğunda, çoğu kişi B mağazasına gitmeyi tercih ederken; tutkuyla istenen mobilya takımı A mağazasında 1000 TL iken, B mağazasında 970 TL olduğunda birçok kişi A mağazasından satın almayı tercih ediyor.

Halbuki her ikisinde de 30 TL’lik bir fiyat farkı mevcut. Standart finans kavramında her ikisinde de B mağazası tercih edilmesi gerekirken, A mağazasından alışveriş yapma kavramı aklınızdan geçiyorsa insanların finansal kararlar verirken irrasyonel davranış sergilediğini anlayabilirsiniz.

Bonus: Hayatımızdaki en rasyonel görünümlü irrasyonel finansal davranış tümcesi de annelerimizden gelsin: “Biz bunun bir büyüğünü alalım seneye de giyersin çocuğum!”


Emoji ile Tepki Ver

Ontrava Bülten

Bültenimize abone olmak için E-Posta adresinizi bırakın.

Spam yapmayacağız, söz veriyoruz.

Yorum Yap