3 dk

Dolar neden düşmüyor?

İş&Ekonomi Nazmelis Zengin

Dolar, bankalar arası piyasada 3.89’nin üzerini görerek, 3.8961 ile yeni rekorunu kırdı. Daha sonra 3,86 seviyesine indi. Dolar Türk lirası karşısında haftanın ilk gününe 3.64 seviyelerinden başlamış, pazartesi günkü yükselişine salı günü de devam etmişti.

Merkez Bankası dolardaki yükselişe müdahale etmiş, finansal sisteme yaklaşık 1,5 milyar dolar ilave likidite sağlamıştı. Bu açıklama yapıldığı sırada dolar 3.78’di, ardından 3.75’in altına gerilemişti.

Bugün bir rekor da euro tarafında yaşandı. Euro 4.11’in üzerine çıktı.

Geçen hafta dolar dışarıda yüzde 0.6 oranında değer kaybederken Türkiye’de dolar fiyatı bir haftada yüzde 3.4 oranında arttı.

TÜRKONFED’in 5 yıllık Dolar/Euro performası grafiği

Dolar hem dış hem iç etkenlerden besleniyor

Doları önce iç etkenler, daha sonra da dış etkenler etkiliyor.

Öncelikle dış etkenlerden söz etmemiz gerekirse; bu etkenler doların 6 ülke para birimine karşı değişimi sırasında kendini gösteriyor.
Bu değişimi “Dolar Endeksi”nden izliyoruz.

Dış etkenlerde kendini gösteren diğer nokta ise ABD. ABD’deki faizin cazibesi, dünya genelinde paraların park ettikleri ülkelerden çıkarak ABD’ye doğru yol almasına neden oluyor.

Doların faizi yükselince, güvenli ve istikrarlı liman olarak paralar ABD’ye yöneliyor.

Doların değerini, ABD ekonomisinin gücü, dünya üzerinde ekonomisi büyük ülkelerdeki gelişmeler belirliyor.

İç etkenlere gelirsek; ülke siyasetindeki belirsizlikler. 15 Temmuz’dan bu yana güven ortamı oluşturmaya çalışan Türkiye, borsa hala istediğini alamadı. OHAL sürecinin uzatılması ve başkanlık tartışmaları da yatırımcıların telaşa kapılmasına yol açtı.

İlginizi çekebilir:  Dolar gözünü 3.20'ye dikti

Hükümet başlattığı kampanyalarla vatandaşa döviz bozdurma yoluna gitmeye çalışsa da etkili olamadı.

Önümüzde anayasa değişikliği çalışmaları ve referandum var. Sınır ötesinde Irak ve Suriye’de sıcak çatışmalara taraf olduk. İçeride terör devam ediyor. İç ve dış talepteki daralma sonucu üretim ve büyüme yavaşladı. İhracat gelirlerini artıramıyoruz, turizm gelirleri yarıya indi. ABD ve AB ile siyasi ilişkilerdeki soğukluk ekonomik ilişkileri olumsuz etkiliyor.

Analistlere göre güm bunların çözülmesi ya da en azından belli başlı konuların stabil hale gelmesi, iç etkenlerin etkisini azaltıp, ekonomiye rahat bir nefes aldırabilir.

Dolarla birlikte Türk Lirası da göz önüne alınmalı

Türkiye‘nin siyasi açıdan düştüğü zor durum, Merkez Bankası‘nın harekete geçmemesi ve beklentinin üzerinde gerçekleşen enflasyon nedeniyle daha kötü bir durum aldı ve Türk lirası 2017’nin en kötü performans gösteren para birimi oldu. Bu nedenle dolar üzerine düşünmek gerekirken, Türk Lirası’nın da nasıl bir süreçten geçtiğini irdelemek gerekiyor.

Türk lirası yılın ilk günlerinde dolar karşısında yüzde 8.6 gerileyerek, geçtiğimiz yıl yaşadığı kaybı sürdürdü. TL’deki değer kaybı o kadar sertti ki diğer tüm büyük para birimlerini geride bıraktı. 2017’de Amerika’daki başkanlık değişimi nedeniyle Türk lirasının ardından en kötü performans gösteren para birimi Meksika pesosu olurken, peso TL’nin yarısı kadar geriledi.

45
35
24
20
11
8
3